Ik word wakker. De zon verschijnt langzaam boven de heuvels aan de overkant van de Umfelozi rivier. Het is nog een beetje heiig. Langzaam kom ik overeind, maar houd de slaapzak dicht tegen me aan. Het is nog best koud. De nacht is rustig verlopen. Tijdens de ‘night-watch’ heb ik alleen maar een hyena in de buurt horen janken en het roepend gebrul van een leeuw ver weg. Ik kijk opzij en zie ongeveer 25 meter van me vandaan een Baboon, die zich op een rotspunt zit op te warmen in de zon. Onze blikken kruisen elkaar. Ook goedemorgen. We mogen er allebei zijn.
Naast me hoor ik een diepe zucht. Het is Zondi, één van onze gidsen. Zondi is Zulu. Het is de tweede keer dat ik met hem op trail ben in de Umfelozi wildernis in Zuid Afrika. Hij straalt een prachtig mengsel van wijsheid, alertheid en rust uit. We zijn goede vrienden geworden. Ik denk terug aan het eerste moment dat we de wildernis ingegaan zijn, twee dagen geleden. Op die grens van de wildernis vraagt Zondi ons te gaan zitten in een cirkel. Leunend op zijn geweer neemt hij het woord met zijn zachte, charismatische stem: “The most important in the wilderness is RESPECT!”. Hij vervolgt met een briefing over de regels van de wildernis. Dan gaat hij ons voor in een stil gebed naar zijn voorouders om hen te vragen om voor onze veiligheid zorg te dragen.
“Good morning, my friend, how are you?” “I feel pretty good, but I have a bit of a cold” is zijn antwoord en hij trekt z’n wollen muts wat verder over zijn hoofd. Ik kijk hem aan en zie in zijn ogen die volkomen eenheid met het nu en de natuur. “Zondi, as we walk silently together in a line through the bush, I was wondering which senses are most important to you. In what order would you rank your senses?” Terwijl ik de vraag stel gaat er door mijn hoofd een volgorde waarvan ik denk dat hij die waarschijnlijk zal gaan antwoorden: zien, horen, ruiken, voelen. Immers, we lopen altijd in stilte om zoveel mogelijk op te vangen, zodat we met respect voor de comfortzones van onze mededieren onze weg kunnen gaan.
Zondi was even stil. “You know Boy, first comes intuition, I am constantly aware what my body wants to tell me, second comes smelling, then comes hearing and last seeing. We walk often in thick bush, then seeing does not work that much”.
In onze westerse wereld zijn we ons nog maar pas bewust dat lichaamssignalen (interoceptie) ons informatie geven van levensbelang. Interoceptie is de weergave van de hersenen van alle gewaarwordingen van onze interne organen en weefsels, de hormonen in ons bloed en ons immuunsysteem. Interoceptie is de oorsprong van gevoel.
We ontdekken nu pas de onverwachte en eerlijk gezegd verbazingwekkende invloed die interoceptie elke dag heeft op onze gedachten, beslissingen en acties. Onze Zulu vrienden hebben dat al eeuwen door en leven daarnaar. Maar wij hebben de neiging het weg te stoppen als iets niet-rationeels, dus, zeggen we, dan bestaat het ook niet.
Laten we meer naar Zondi luisteren en naar onze interne natuur.
Boy van Droffelaar, PhD
